به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، با فرا رسیدن هفته دفاع مقدس، بازخوانی ابعاد معرفتی و تمدنی فرهنگ مقاومت بار دیگر در کانون توجه صاحب‌نظران حوزه میراث و رسانه قرار گرفته است. تجارب دفاعی و ایستادگی ملت ایران، زنجیره‌ای پیوسته از تاریخ معاصر را تشکیل می‌دهد که از حماسه هشت سال دفاع مقدس آغاز شده و تا تحولات معاصر و آوردگاه‌های حماسی همچون «جنگ رمضان »  امتداد یافته است. این تجارب، امروزه در مطالعات میراث‌فرهنگی ذیل دو شاخصه کلیدی «میراث فرهنگی ناملموس» و «گردشگری مقاومت و پایداری» صورت‌بندی می‌شوند.

در همین راستا، سردار عباس بایرامی، رئیس سازمان اسناد، مدارک دفاع مقدس و مقاومت در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا به تشریح پیوند میان «اسناد تاریخی»، «روایتگری هویتی» و «گردشگری مقاومت» پرداخت.

سردار بایرامی با گرامی‌داشت هفته دفاع مقدس و درود به ارواح مطهر شهدا و نخبگان پایداری، دفاع‌مقدس را نقطه آغاز یک مکتب زیستی و فرهنگی توصیف کرد و گفت: فرهنگ مقاومت یک «سرمایه نمادین و میراث ناملموس زنده» است که در شریان‌های هویتی ایران جریان دارد. همان روحیه‌ای که در حماسه سوزان «عملیات رمضان» با زبان روزه در گرمای خوزستان پدید آمد و اوج ایثار، مظلومیت و شجاعت فرزندان این آب و خاک را رقم زد، دهه‌ها بعد، در ابعاد راهبردی و فناوری‌های دفاعی در مصاف با تهدیدات معاصر «جنگ دوازده روزه» و «جنگ  رمضان» بازتولید شد. این پیوستگی تاریخی، مؤید تکوین یک میراث ناملموس مقتدر تحت عنوان «فرهنگ زیسته تاب‌آوری و دفاع ملی» است.

او با اشاره به مؤلفه‌های ثبت میراث ناملموس در حوزه مقاومت افزود: ادبیات پایداری، آیین‌های معنوی سنگرها، نبوغ مهندسی در شرایط بحران، امدادرسانی و ایثار خیره‌کننده زنان در جبهه و پشت جبهه، همگی اجزای میراث‌فرهنگی ناملموس هستند. ثبت، تدوین و معرفی این مؤلفه‌ها وظیفه‌ای بین‌دستگاهی است که نیازمند استخراج نظام‌مند تاریخ شفاهی و آرشیوهای مستند است تا ماهیت الهام‌بخش آن به صورت استاندارد در فهرست آثار ملی معنوی ثبت شود.

رئیس سازمان اسناد، مدارک دفاع مقدس و مقاومت در ادامه با تبیین ضرورت بازتعریف «گردشگری مقاومت» به زبان روایت تصریح کرد: کالبد یادمان‌ها، خطوط مرزی و سایت‌های پدافندی چه خاکریزهای برجای‌مانده از جنگ تحمیلی و چه نمادهای بازسازی‌شده مواضع نبردهای اخیر تنها یک جغرافیا یا اثر ملموس هستند. آنچه به این کالبدها معنا می‌بخشد و گردشگر را در بهت و تفکر فرو می‌برد، «روایتگری » از لحظات حماسه است. اگر راهنمای گردشگری در منطقه پاسگاه زید نتواند شرایط عطش، ایمان و رزمندگان در گرمای طاقت‌فرسای «عملیات رمضان» را به زبان روایتی گیرا و تصویرساز بیان کند، گردشگر صرفا بیابانی گرم را مشاهده می‌کند. همچنین اگر در سایت‌های مقاومت مدرن، حماسه ایستادگی نخبگان علمی و دفاعی در «جنگ ۱۲ روزه»  و  «جنگ رمضان» روایت نشود، عمق راهبردی پیروزی ملت فهم نخواهد شد.

سردار بایرامی «استناد سندی» را شالوده غیرقابل اغماض در روایتگری گردشگری مقاومت برشمرد و تاکید کرد: بزرگ‌ترین چالش در حوزه روایتگری، افتادن در دام سطحی‌نگری است. گردشگر تشنه حقیقت و داده‌های عقلانی است. سازمان اسناد و مدارک دفاع مقدس با آرشیو میلیون‌ها برگ سند، نوارهای بیسیم عملیاتی، کالک‌های نبرد و هزاران ساعت مصاحبه تاریخ شفاهی راستی‌آزمایی‌شده، اصیل‌ترین منبع برای تغذیه راهنمایان تورهای تخصصی و راویان مقاومت است. این اسناد، قطب‌نمای اصالت هستند و اجازه نمی‌دهند روایت حماسه‌ها از جاده حقیقت منحرف شود.

او  با تاکید بر بهره‌گیری از فناوری‌های نوین میراث دیجیتال در هفته دفاع مقدس و در طول سال خاطرنشان کرد: عصر کنونی، عصر روایت‌های تعاملی و چندرسانه‌ای است. ما می‌توانیم با هم‌افزایی وزارت میراث‌فرهنگی، در یادمان‌های جنگ تحمیلی و مراکز مرتبط با نبردهای پایداری، با بهره‌گیری از کیوآرکدها، هوش مصنوعی و واقعیت افزوده (AR)، کاری کنیم که گردشگر در همان نقطه ایستادن، متن سند تاریخی، صدای واقعی فرمانده در هدایت آتش یا تصاویر هوایی روز واقعه را مشاهده کند؛ این همان پیوند بی‌نظیر سند، میراث و گردشگری هوشمند است.

رئیس سازمان اسناد، مدارک دفاع مقدس و مقاومت در پایان تاکید کرد: تقارن هفته دفاع‌مقدس با این مباحث تخصصی یادآور این پیام کلیدی است که صیانت از ایران یک تکلیف همیشگی است. امتداد منطقی این مسیر از خطوط نبرد هشت سال حماسه تا شب‌های سنگین نبرد ۱۲ روزه و جنگ رمضان اخیر به ما نشان می‌دهد که گردشگری پایداری و روایت میراث ناملموس دفاع، مؤثرترین ابزار فرهنگی برای انتقال امید، تقویت انسجام ملی و پاسداری از استقلال میهن در میان نسل‌های امروز و فرداست.

انتهای پیام/